Cổ phục Việt Nam là văn hoá – không phải (và cũng không nên) chỉ là “trend”

Những năm gần đây, cổ phục Việt Nam xuất hiện nhiều hơn trong đời sống hiện đại. Trên mạng xã hội, trong các buổi chụp ảnh, lễ hội, sự kiện văn hoá… Người ta bắt đầu nhìn thấy áo ngũ thân tay chẽn, áo Tấc, Nhật bình, giao lĩnh, viên lĩnh, đối khâm, tứ điên,… với tần suất dày hơn trước.

Đó là một tín hiệu rất đáng mừng, bởi khi một giá trị văn hoá được quan tâm trở lại, điều đó cho thấy xã hội vẫn còn nhu cầu kết nối với cội nguồn. 

Tuy nhiên, song song với sự quan tâm ấy, cổ phục cũng đang dần bị nhìn như một “trend” – một trào lưu nhất thời. Vì chạy theo thị hiếu ngắn hạn, bám theo xu hướng, một số nơi chưa tìm hiểu kỹ về nguồn gốc và bối cảnh lịch sử của trang phục, dẫn đến việc truyền bá thông tin sai lệch và gây hiểu nhầm cho những người mới tiếp cận cổ phục Việt Nam.

Cổ phục không sinh ra từ xu hướng

Trend là thứ đến nhanh và đi cũng rất nhanh - hôm nay được yêu thích, ngày mai có thể bị thay thế bởi một xu hướng khác mới hơn, lạ hơn.

Nhưng văn hoá thì khác. Văn hoá gợi lại tinh thần thuần Việt – một điều không gì có thể thay thế được.

Cổ phục Việt Nam là văn hóa, là kết tinh của lịch sử, lễ nghi và đời sống xã hội qua nhiều thế kỷ. Mỗi dạng thức áo ra đời đều gắn với một bối cảnh cụ thể:

• Thuộc thời đại nào
• Dành cho tầng lớp nào
• Được sử dụng trong hoàn cảnh nào
• Và phản ánh tinh thần sống của con người lúc bấy giờ ra sao

Vì vậy, cổ phục không phải là sản phẩm được tạo ra để chạy theo thị hiếu, mà là những giá trị tồn tại rất lâu – chậm rãi và bền bỉ cùng thời gian.

Ứng dụng cổ phục trong đời sống hiện đại là điều đáng quý

Cổ phục không nên chỉ nằm trong sách vở hay bảo tàng. Việc cổ phục được sử dụng trở lại trong đời sống hôm nay là điều tích cực, nếu nó đi kèm với sự hiểu biết và tôn trọng.

Tuỳ theo dạng thức, cổ phục có thể xuất hiện trong nhiều hoàn cảnh khác nhau:

• Những buổi gặp gỡ đối tác, khách hàng, bạn bè
• Các sự kiện hoặc dịp lễ, Tết
• Lễ hội văn hóa, các sự kiện truyền thống
• Đám cưới
• Chụp ảnh kỷ niệm
• Hay đơn giản là một cách để người mặc cảm nhận lại tinh thần Việt xưa

Khi cổ phục bước ra khỏi không gian trưng bày và trở thành một phần của đời sống, văn hoá mới thực sự được “sống”.

Nhưng cổ phục không nên bị giản lược thành “concept”

Dù đáng mừng khi cổ phục được sử dụng nhiều hơn,nhưng điều đáng lo là khi cổ phục bị nhìn như một “concept đẹp để chụp ảnh”, hay một trào lưu cần phải bắt kịp.

Khi đó, rất dễ xảy ra những điều như:

• Hiểu sai tên trang phục - vốn đã gắn liền với lịch sử cha ông
• Nhầm lẫn trang phục các nước khác thành cổ phục Việt Nam
  Điều này xuất phát từ việc các nước đồng văn như Trung Quốc, Việt Nam, Hàn Quốc, Nhật Bản có nền văn hoá “đại đồng, tiểu dị” – nhìn qua có nét tương đồng, nhưng chính những khác biệt nhỏ mới làm nên bản sắc riêng của mỗi quốc gia và từng triều đại.
• Trộn lẫn các dạng thức không cùng thời kỳ, rồi lại quảng bá như một trang phục truyền thống thay vì một sáng tạo đương đại

Cổ phục có thể khởi nguồn từ “trend” để được biết đến, nhưng cần được hiểu đúng thì mới có thể được trân trọng và tồn tại bền vững.

Cổ phục là lịch sử – cần được tôn trọng trước khi sáng tạo

Không phải ai cũng cần nghiên cứu sâu hay nắm hết tư liệu lịch sử, nhưng khi mặc hoặc kinh doanh cổ phục Việt Nam, LIÊN HOA rất mong rằng mỗi Bạn có thể hiểu sơ những điều cơ bản:

• Mình đang mặc dạng thức gì

• Dành cho nam hay nữ

• Xuất hiện trong thời kỳ lịch sử nào

• Cấu trúc trang phục ra sao

Khi hiểu đúng, cổ phục sẽ được ứng dụng một cách tinh tế – không gượng ép, không sai lệch, và từ đó mới có thể sáng tạo phù hợp hơn với đời sống hiện đại ngày nay.

Đôi lời muốn ngỏ

Cổ phục Việt Nam đồng hành cùng đời sống hiện đại – có thể khởi nguồn từ "trend", nhưng không phải (và cũng không nên) chỉ là "trend".

Khi nhìn cổ phục như một phần của văn hoá, mỗi bộ áo khoác lên người sẽ mang một giá trị rất riêng: giá trị của sự tiếp nối, của lòng trân trọng, và của bản sắc Việt được gìn giữ qua từng thế hệ.

LIÊN HOA không xem cổ phục là một xu hướng để khai thác nhanh, tụi mình xem đó là một phần của văn hoá cần được tiếp cận bằng sự cẩn trọng.

Và nếu mỗi người mặc cổ phục với một chút hiểu biết, một chút trân trọng - thì đó đã là cách gìn giữ đẹp nhất rồi 🌿

Với những Bạn ở TP. Hồ Chí Minh, tụi mình cũng có một không gian nhỏ tại Tân Bình để Bạn có thể ghé, xem và cảm nhận cổ phục một cách gần gũi hơn nhen.

------

LIÊN HOA - Một thoáng an yên 

168Bis Trường Chinh, Phường Tân Bình, Tp. Hồ Chí Minh

8:00 - 21:00 hàng ngày